नेपालमा मनसुन भित्रिए पनि तत्काल ठूलो वर्षा हुने अवस्था देखिएको छैन। मौसमविद्हरूका अनुसार अहिले मनसुन कमजोर अवस्थामा रहेकाले देशका धेरै भागमा अपेक्षित वर्षा हुन सकेको छैन। विशेषगरी तराई क्षेत्रमा वर्षाको सम्भावना कम देखिँदा गर्मी अझ बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रमा तातो लहरको सम्भावना छ। त्यस्तै, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा पनि तापक्रम बढेर तातो दिनको अवस्था देखिन सक्छ। वर्षा कम हुँदा तापक्रम घट्ने प्राकृतिक प्रक्रिया कमजोर हुने भएकाले तराईका धेरै जिल्लामा गर्मीको असर बढ्ने देखिएको हो।
यस वर्ष मनसुन नेपालमा सरदरभन्दा केही ढिलो भित्रिएको थियो। सुरुमा कोशी प्रदेशबाट प्रवेश गरेको मनसुन पछि मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनीका केही भागसम्म फैलिएको छ। तर मनसुनी प्रणाली बलियो बन्न नसक्दा लगातार र व्यापक वर्षा हुन सकेको छैन। यसकै कारण पूर्वदेखि पश्चिमसम्मका तराई क्षेत्रमा सुक्खा मौसम र उच्च तापक्रमको अवस्था कायम रहने सम्भावना देखिएको छ।
काठमाडौं उपत्यकामा पनि बुधबार र बिहीबार तुलनात्मक रूपमा सुक्खा मौसम रहने अनुमान गरिएको छ। केही पहाडी क्षेत्रमा स्थानीय वायुका कारण आंशिक बदली वा हल्का वर्षा हुन सक्ने भए पनि तत्काल देशभर ठूलो वर्षाको सम्भावना कम देखिन्छ। तराईमा भने वर्षा नहुँदा गर्मी र तातो हावाको असर बढी हुन सक्छ।
तातो लहरको सम्भावना देखिएका क्षेत्रमा सर्वसाधारणले विशेष सावधानी अपनाउन आवश्यक छ। दिउँसोको चर्को घाममा अनावश्यक रूपमा बाहिर ननिस्कने, पर्याप्त पानी पिउने, हल्का कपडा लगाउने, बालबालिका, वृद्धवृद्धा, गर्भवती महिला र बिरामी व्यक्तिलाई बढी ध्यान दिने जस्ता उपाय अपनाउनु जरुरी छ। किसान, मजदुर, ट्राफिक प्रहरी, निर्माण क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्ति र खुला ठाउँमा काम गर्ने श्रमिकहरू गर्मीबाट बढी प्रभावित हुन सक्छन्।
गर्मीका कारण शरीरमा पानीको कमी, थकान, टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने, अत्यधिक पसिना आउने, कमजोरी हुने र बेहोस हुने जोखिम बढ्न सक्छ। यस्तो लक्षण देखिएमा तुरुन्तै छायाँ वा चिसो ठाउँमा बस्ने, पानी वा झोलिलो पदार्थ पिउने र अवस्था गम्भीर भए स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्नु आवश्यक हुन्छ।
समग्रमा, मनसुन देशका केही भागमा प्रवेश गरे पनि कमजोर अवस्थामै रहेकाले तत्काल राहत दिने खालको वर्षा हुने सम्भावना कम छ। तराईका जिल्लामा गर्मी बढ्ने र केही ठाउँमा तातो लहर चल्ने सम्भावना भएकाले नागरिक, स्थानीय तह र स्वास्थ्य संस्थाहरू सतर्क रहनुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
