- • १. तेह्रथुमको फेदाप क्षेत्रलाई सदरमुकामसँग जोड्ने १० किलोमिटर सडकखण्ड निर्माणको काम दशक बित्दा पनि पूरा हुन सकेको छैन।
- • २. अधुरो सडकका कारण स्थानीय बासिन्दा, विद्यार्थी, बिरामी र सवारी चालकले दैनिक रूपमा धुलो, हिलो र पहिरोको जोखिम झेलिरहेका छन्।
- • ३. निर्माण कम्पनीको ढिलासुस्ती, कमजोर अनुगमन र कार्यान्वयन अभावले सडक विकासको योजना असफलताको उदाहरण बनेको छ।
१७ चैत, तेह्रथुम । तेह्रथुमको फेदाप क्षेत्रका बासिन्दाका लागि सडक केवल यात्रा गर्ने माध्यम मात्र होइन, दैनिक जीवन, अवसर र भविष्यसँग जोडिएको आधारभूत आवश्यकता बनेको छ। आठराई र फेदाप क्षेत्रलाई जिल्ला सदरमुकामसँग जोड्ने मुख्य मार्गका रूपमा रहेको खोरङ्वा खोलादेखि यावरासम्मको १० किलोमिटर सडकखण्ड भने अझै निर्माणाधीन अवस्थामै अल्झिएको छ।
मध्यपहाडी लोकमार्गअन्तर्गत पर्ने यो सडकखण्ड कालोपत्रे गर्ने जिम्मा २०७२ साल भदौ ३१ गते गौरी पार्वती कोशी एण्ड न्यौपाने जेभी कम्पनीले लिएको थियो। ३९ करोड १८ लाख रुपैयाँभन्दा बढी लागतमा २०७४ भित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने सम्झौता भए पनि काम अझै टुंगिएको छैन। सात पटक म्याद थपिइसकेको यो आयोजनाको म्याद फेरि थप्ने तयारी भइरहेको छ। निर्माण कम्पनी भने हाल सम्पर्कबाहिर रहेको बताइएको छ।
तेह्रथुम जिल्लाभित्र पर्ने मध्यपहाडी राजमार्गको कुल ११९ किलोमिटरमध्ये १०९ किलोमिटर सडक पक्की भइसकेको छ। तर फेदापको यही १० किलोमिटर खण्ड मात्रै अधुरो रहँदा स्थानीय बासिन्दा अझै पनि धुलो र हिलोको समस्याबाट मुक्त हुन सकेका छैनन्।
हिउँदमा सडक अत्यधिक धुलाम्मे बन्छ। सवारीसाधन चल्दा उड्ने धुलोले घर, पसल र खेतसम्म ढाक्ने भएकाले स्थानीयलाई स्वास्थ्य समस्या समेत बढेको गुनासो छ। बर्खा लागेपछि यही सडक हिलाम्मे बन्छ, कतिपय ठाउँमा गाडी फस्छ भने कतै पानी बगेर सडक खोलाजस्तो देखिने अवस्था आउँछ।
स्थानीय बासिन्दा दिलकुमारी लिम्बुका अनुसार सडकको खराब अवस्थाले बालबालिकालाई विद्यालय जान, बिरामीलाई अस्पताल पुर्याउन र बजारसम्म पुग्न निकै कठिनाइ भइरहेको छ। सवारीसाधनसमेत पटक–पटक हिलोमा फस्ने भएकाले सर्वसाधारणको दैनिकी नै प्रभावित बनेको छ।
अधुरो सडकका कारण आवश्यक नाला, पर्खाल र सुरक्षात्मक संरचना पनि बन्न सकेका छैनन्। यसले वर्षायाममा पहिरोको जोखिम बढाएको छ। स्थानीय डम्बरकुमारी बास्तोलाले सडकका नाममा जमिन काटिए पनि संरक्षणको काम नभएकाले वर्षामा घरमै बस्दा समेत डर लाग्ने अवस्था आएको बताइन्।
यो सडकखण्डमा सवारी सञ्चालन गर्नु चालकका लागि पनि तनावपूर्ण र घाटाको विषय बनेको छ। गाडी बिग्रिने, चिप्लिने, फस्ने र दुर्घटना हुने जोखिमका कारण सवारी व्यवसाय सञ्चालन गर्न कठिन भइरहेको चालकहरूको भनाइ छ। चालक जयदेव शाहले हरेक यात्रा जोखिमपूर्ण हुने गरेको र बाध्यताका कारण यस्तो सडकमा सवारी चलाइरहनुपरेको बताए।
सडक राम्रो भएको भए पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत सकारात्मक असर पर्न सक्ने स्थानीयको विश्वास छ। पर्यटन व्यवसायी बमबहादुर लिम्बुका अनुसार राम्रो सडक बनेको भए रिसोर्ट, होमस्टे र पर्यटक आगमनका सम्भावना बढ्थ्यो, तर अहिले सडककै कारण त्यस्ता अवसर प्रयोगमा आउन सकेका छैनन्।
स्थानीयका अनुसार यो ढिलाइमा निर्माण कम्पनीको कमजोरी मात्रै होइन, सरकारी अनुगमन र मूल्याङ्कनको अभाव पनि जिम्मेवार छ। योजना, बजेट र ठेक्का भए पनि प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुँदा सडकजस्ता महत्वपूर्ण पूर्वाधारका काम अलपत्र पर्ने समस्या दोहोरिइरहेको उनीहरूको गुनासो छ।
स्थानीयहरू भन्छन्, सडक बनेको भए शिक्षा, स्वास्थ्य, व्यापार र पर्यटनमा ठूलो सहजता आउने थियो। तर दशक बित्दा पनि उनीहरू अझै धुलो र हिलोसँगै संघर्ष गर्न बाध्य छन्।
फेदापको यो १० किलोमिटर सडक अब केवल अधुरो आयोजना मात्र नभई पूर्वाधार निर्माण प्रणालीकै कमजोर पक्षको उदाहरण बनेको छ। स्थानीयको निष्कर्ष स्पष्ट छ—जबसम्म कार्यान्वयनमा पारदर्शिता, जवाफदेहिता र प्रभावकारी अनुगमन हुँदैन, तबसम्म यस्ता सडकहरू विकासका प्रतीक बन्न सक्दैनन्।
