निर्वाचनपछि पुनर्गठनको बाटोमा एमाले

बिराटनगर । नेपालको राजनीतिक इतिहासमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) एक महत्वपूर्ण र प्रभावशाली शक्ति हो। यसको उदय १९४०/५० दशकको कम्युनिष्ट आन्दोलनसँग जोडिएको छ र बहुदलीय लोकतन्त्रको स्थापना पछिको समयदेखि पार्टीले राष्ट्रिय राजनीतिमा स्थायी भूमिका खेलेको छ। प्रारम्भदेखि नै लोकतन्त्र, सामाजिक न्याय, समानता र विकासको अभियानमा एमाले सक्रिय छ। तर पार्टीको राजनीतिक यात्रा उतार–चढावबाट पूर्ण रहित छैन। कहिलेकाहीँ चुनावमा ठूलो सफलता प्राप्त भएको छ भने कतिपय समयमा अपेक्षाभन्दा कम परिणाम आएको छ। वर्तमान निर्वाचन परिणामलाई हेर्दा केही क्षेत्रमा पार्टीले अपेक्षित सफलता प्राप्त गर्न सकेको छैन। गठबन्धन राजनीति, स्थानीय समीकरण, उम्मेदवारको छनोट र अन्य परिस्थितिका कारण सीट संख्या कम देखिएको छ। यसलाई पूर्ण हारको रूपमा मात्र हेर्नु उचित हुँदैन। बरु यसलाई आत्मसमिक्षा, सुधार र पुनर्गठनको अवसरका रूपमा लिन सकिन्छ। पुनर्गठनको आवश्यकता किन छ?

१. संगठनिक कमजोरी सुधार गर्न पार्टीको शक्ति केवल केन्द्रीय नेतृत्वमा सीमित छैन; यसको वास्तविक बल गाउँ, टोल, वडा, नगर र जिल्ला तहका कार्यकर्तामा छ। समयसँगै संगठन कमजोर हुन सक्छ वा केही तहमा सक्रियता घट्न सक्छ। यसलाई सुधार्न र संगठनलाई पुनः सक्रिय बनाउन पुनर्गठन आवश्यक छ।

२. जनताको विश्वास जित्न जनताको आवश्यकता, समस्या र अपेक्षा परिवर्तन हुँदै गइरहेका छन्। पार्टीलाई जनतासँग नजिक राख्न र उनीहरूको वास्तविक समस्यालाई बुझ्न पुनर्गठन जरुरी छ। यसले पार्टीलाई जनमुखी नीति बनाउने अवसर दिन्छ।

३. युवालाई नेतृत्वमा समावेश गर्न नेपालको जनसंख्या युवाहरूको ठूलो हिस्सा हो। पार्टीमा नयाँ पुस्तालाई सक्रिय बनाइ नेतृत्वमा ल्याउन पुनर्गठन आवश्यक छ। यसले पार्टीमा नयाँ ऊर्जा, नयाँ सोच र नयाँ दृष्टिकोण थप्छ।

४. आन्तरिक एकता र अनुशासन कायम राख्न पुनर्गठनले पार्टीभित्र अनुशासन र एकता कायम गर्न मद्दत गर्छ। गुटबन्दी वा आन्तरिक विवादले पार्टी कमजोर बनाउँछ। संगठनको पुनर्गठनले नेतृत्व र कार्यकर्ताबीच सामूहिक नेतृत्व कायम गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ। ५. रणनीति र नीति सुसंगत बनाउन पुनर्गठनले पार्टीको रणनीति, चुनावी तयारी र नीति सुसंगत बनाउन मद्दत पुर्‍याउँछ। यसले पार्टीलाई प्रतिस्पर्धात्मक राजनीति र बदलिँदो परिस्थितिमा थप सक्षम बनाउँछ।