काठमाडौं, १७ फागुन (मार्च १, २०२६) — आकाशमा दुर्लभ खगोलीय दृश्य देखिने भएको छ। आगामी चैत २० (मार्च ३) मा पूर्ण चन्द्रग्रहण हुने र यस क्रममा चन्द्रमा रातो रंगमा देखिने भएकाले यसलाई ‘ब्लड मून’ भनिन्छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार यस्तो दृश्य केही वर्षमा मात्र देखिने भएकाले यसप्रति सर्वसाधारणमा चासो बढेको छ।
यो खगोलीय घटना नेपालसहित एशियाका धेरै देशहरूमा स्पष्ट रूपमा देख्न सकिनेछ। मौसम सफा भएमा नाङ्गो आँखाले समेत यो दृश्य अवलोकन गर्न सकिने जनाइएको छ।
🌌 ‘ब्लड मून’ किन रातो देखिन्छ?
चन्द्रग्रहण हुँदा पृथ्वी सूर्य र चन्द्रमाबीच पर्छ। यस क्रममा पृथ्वीको छायाँ चन्द्रमामा पर्छ र सूर्यको प्रत्यक्ष प्रकाश चन्द्रमासम्म पुग्न सक्दैन। तर पृथ्वीको वायुमण्डलबाट विचलित भएको प्रकाश चन्द्रमामा पुग्दा चन्द्रमा रातो देखिन्छ।
यसलाई वैज्ञानिक रूपमा ‘रेले स्क्याटरिङ’ भनिन्छ, जसले गर्दा निलो प्रकाशभन्दा रातो प्रकाश बढी फैलिन्छ र चन्द्रमा रातो देखिने गर्दछ।
🕒 नेपालमा कहिले र कसरी हेर्ने?
नेपालमा यो ग्रहण राति देखिनेछ र करिब केही घण्टा रहन सक्छ। खगोलविद्हरूका अनुसार ग्रहणको पूर्ण चरणमा चन्द्रमा सबैभन्दा गाढा रातो देखिनेछ।
यो दृश्य हेर्नका लागि कुनै विशेष उपकरण आवश्यक पर्दैन। तर टेलिस्कोप वा बाइनाकुलर प्रयोग गर्दा अझ स्पष्ट रूपमा अवलोकन गर्न सकिन्छ। शहरको उज्यालोभन्दा टाढा गएर हेर्दा अझ राम्रो दृश्य देख्न सकिन्छ।
🌍 विश्वभर उत्साह
यस ‘ब्लड मून’ लाई विश्वभरका खगोलप्रेमीहरूले विशेष रूपमा पर्खिरहेका छन्। सामाजिक सञ्जालहरूमा पनि यसबारे चर्चा बढेको छ। विभिन्न देशहरूमा सार्वजनिक अवलोकन कार्यक्रमहरू समेत आयोजना गरिने तयारी भइरहेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो दृश्य विज्ञान र प्रकृतिप्रतिको चासो बढाउने महत्वपूर्ण अवसर पनि हो।
